Wat luxe wonen tegenwoordig betekent:
van wat je laat zien naar hoe het voelt
Wat luxe wonen tegenwoordig betekent: van wat je laat zien naar hoe het voelt
Luxe is een woord dat de afgelopen decennia van betekenis veranderd is. Tot ergens in de jaren negentig stond luxe wonen voor zichtbare statussymbolen. Een grote villa op een opvallende locatie. Een dure auto op de oprit. Een keuken met geïmporteerde marmeren werkbladen en een entree met een traploop die de bezoekers welkom heette. Wat luxe was, was wat de buitenwacht zag en herkende. Wonen was een uitstalling van wat je bereikt had.
Onder de huidige generatie welgestelde Nederlanders is dat beeld ingrijpend verschoven. Wat ze als luxe omschrijven, ligt steeds meer in het ervaren van een woning dan in het tonen ervan. Een huis dat klopt voor de bewoner. Een ruimte die fysiek aangenaam aanvoelt. Een omgeving die rust geeft in plaats van indruk maakt. Dat is een ander luxebegrip, en het stuurt de keuzes die deze groep in hun huizen maakt op een opvallende manier.
Materiaal dat zich pas openbaart bij gebruik
Een specifiek kenmerk van de huidige luxe is materiaalkeuze die zich pas laat zien wanneer je de woning betreedt of bewoont, niet aan iemand die ervoor langs rijdt. Een vloer van massief hout met natuurlijke variaties die voelbaar zijn aan blote voeten. Een wand met een textuur die je pas opmerkt als je er met je hand langs strijkt. Een raamkozijn dat met een onhoorbare beweging opent. Bezoekers merken vaak pas na een halfuur dat ze in iets bijzonders zitten, en dat is precies waarom het volgens de bewoners luxe is. Het pronkt niet maar werkt.
Voor architecten die met deze opdrachtgevers werken, betekent dit een andere ontwerpfocus. Niet de gevel als visitekaartje, maar de gevel als kader voor een binnenwereld die met aandacht is opgebouwd. Niet de hal als statement, maar de hal als zachte overgang van straat naar woonkamer. Het gaat om ervaringen op elk niveau, gestapeld in honderden kleine momenten.
Klimaat als nieuwe luxecategorie
Een tweede element dat in het huidige luxebegrip steeds prominenter aanwezig is, betreft het binnenklimaat. Een huis dat in elke maand aangenaam aanvoelt, zonder dat de bewoner ergens last van heeft. Geen tocht, geen oververhitting in de zomer, geen kou in een specifieke hoek, geen vochtige badkamer die niet droog wil komen. Wie hier op werkt, ontdekt dat luxe niet in materiaal zit maar in de afstemming van het gebouw op zijn klimaat. Byzon Buitenzonwering in een uitvoering die de gevel respecteert en tegelijk de zomerse hitte buiten houdt, is daarvan een goed voorbeeld. Niet zichtbaar voor wie passeert, onmisbaar voor wie binnen leeft.
Geluid als ondergewaardeerd domein
Een derde gebied waar de huidige luxe zich onderscheidt, is geluid. Een woning waarin je de buren niet hoort, waarin de buitenwereld op afstand blijft tijdens je avondrust, waarin een keukenrand het geluid van een vaatwasser niet doorgeeft naar de woonkamer. Dat zijn allemaal eigenschappen die in een goedkoper huis niet zelden ontbreken, en die in een doordacht ontworpen huis bewust onderdeel zijn van het ontwerp. Wie eenmaal in een echt stille woning heeft gewoond, kan moeilijk wennen aan een woning die niet zo is.
Wat opvalt is dat deze stilte zelden expliciet wordt verkocht of geadverteerd. Een huis dat stil is, is stil, en dat ontdek je pas als je er bent. Voor de markt is dat lastig in te prijzen, voor de bewoner is het een van de meest waardevolle eigenschappen die een woning kan hebben. Het zegt ook iets over hoe de luxe markt is geworden. Niet meer alleen wat indrukmaken doet bij anderen, maar wat de eigen kwaliteit van leven verhoogt in de uren dat de bewoners thuis zijn.
De terugkeer van vakmanschap
Een laatste element dat in dit luxebegrip meedoet, is een hernieuwde aandacht voor vakmanschap. Hand-gemaakte kasten in plaats van geïmporteerde fabriekskasten. Een tuin die door een lokale tuinontwerper is samengesteld in plaats van uit een catalogus. Een gevel die door specialisten is afgewerkt in plaats van door een algemene aannemer. Dat is een ander prijspunt, maar ook een ander resultaat. Wie in een huis loopt waar elke meter handelend is gemaakt, voelt dat het anders is dan een huis waar alles in serie is gemaakt.
Wat dit allemaal aangeeft, is dat de hedendaagse luxe niet over uitstraling gaat maar over inhoud. Een huis dat klopt voor de bewoners is luxer dan een huis dat indruk maakt op anderen. Een binnenklimaat dat het hele jaar door comfort biedt is luxer dan een keuken die er duur uitziet maar niet werkt. Een gevel die functioneert is luxer dan een gevel die alleen mooi is. Het luxebegrip van vandaag is rustiger geworden, en daarmee voor de bewoners aanzienlijk waardevoller dan het ooit was.
